Woda – Kwadrat Jaźni

W poprzednich dwóch rozdziałach omawiałem komunikację pomiędzy stanami psychicznymi w trójkącie świadomości oraz w trójkącie nieświadomości.

Kiedy taka komunikacja jest w pełni otwarta i przebiega swobodnie we wszystkich kierunkach, to nasza psychika może się coraz lepiej rozwijać. Tzn.:

• Rozwijać się może komunikacja pomiędzy wszystkimi głównymi stanami psychicznymi, czyli stanami:
  — świadomości,
  — nieświadomości,
  — pewności siebie
  — i niepewności siebie.
• Za pośrednictwem stanów psychicznych zaś może się rozwijać komunikacja pomiędzy trójkątami świadomości i nieświadomości, czyli pomiędzy świadomością i nieświadomością.

Powyżej mamy schemat mandali dla typu Woda.

Proszę teraz zwrócić uwagę na strzałki łączące poszczególne stany psychiczne i proszę sobie wyobrazić, że energia psychiczna płynie pomiędzy stanami swobodnie i we wszystkich możliwych kierunkach.

W takiej sytuacji mamy swobodną i równorzędną komunikację pomiędzy stanami psychicznymi. Wówczas swobodnie i równorzędnie mogą się również komunikować pomiędzy sobą trójkąty świadomości i nieświadomości. A zatem świadomość i nieświadomość ma do siebie nawzajem wolny i nieograniczony dostęp oraz mogą one ze sobą ściśle współpracować.

Trójkąty świadomości i nieświadomości w takiej sytuacji tworzą razem jeden kwadrat.

Ten kwadrat może nam zatem zobrazować połączenie czy zjednoczenie świadomości z nieświadomością. W takim razie kwadrat ten może symbolizować pełnię naszej psychiki, czy też jej zjednoczenie, pojednanie, integrację, konsolidację, unię, zespolenie, związek itp.

Myślę, że kwadrat taki można określić jako – kwadrat Jaźni.

W przypadku typu Woda kwadrat Jaźni będzie wyglądał tak jak na poniższym rysunku.

Teraz możemy zobaczyć symboliczny kwadrat Jaźni dla typu – Woda.

Na mandali charakterów Jaźń jako kwadrat obejmuje:

• stany psychiczne,
• połączenia pomiędzy stanami psychicznymi,
• oraz trójkąty świadomości i nieświadomości.

Powyższy kwadrat Jaźni jest też wpisany w mandalę charakterów i jest nachylony pod kątem, który odpowiada typowi Woda.

Krótko mówiąc, powyżej mamy — Jaźń typu Woda.

„Jaźń” jest pojęciem zaczerpniętym z psychologii jungowskiej. Mandalę charakterów zaś utworzyłem dzięki połączeniu kilku teorii osobowości. Fundament Mandali stanowią trzy teorie, czyli system starożytny, enneagram i typologia Junga. Carla Gustava Junga swoją teorię osobowości przedstawił w swojej książce „Typy psychologiczne”.

Jung w swoich pracach pisze o Jaźni bardzo dużo, starając się zgłębić ją na wiele różnych sposobów. Poniżej dla przykładu przytaczam cytaty z książek Junga:
— „Typy psychologiczne”,
— i „Wspomnienia, sny, myśli”.

W mandali charakterów nasze główne stany psychiczne, czyli stany: świadomości, nieświadomości, pewności i niepewności siebie znajdują się na obwodzie mandali. Jaźń zaś jest kwadratem, który łączy te cztery główne stany psychiczne. Są one elementami Jaźni i Jaźń je w sobie jednoczy.

Elementami Jaźni, jako kwadratu, są też trójkąty świadomości i nieświadomości. I Jaźń je w sobie również jednoczy.

Jaźń zatem, jak wspomniałem wcześniej, swoim wpływem może obejmować zarówno stany psychiczne, jak i świadomość z nieświadomością.

Jaźń w pewnym sensie jest więc po prostu unią (czy zespoleniem, związkiem) naszej świadomości, nieświadomości i stanów psychicznych. Dzięki tej unii możemy sobie w pełni uświadamiać działalność swoich stanów psychicznych oraz świadomości i nieświadomości.

W codziennym życiu Jaźń objawiać się to może np. tym, że:

• Rozróżniamy swoje stany psychiczne i wiemy, który z nich w danym momencie ma na nas największy wpływ.
• Nie ulegamy zbytnio żadnemu z nich, ani też żadnego z nich zbytnio nie lekceważymy i nie zaniedbujemy.
• Utrzymujemy pomiędzy nimi równowagę czy kompromis.
• Każdemu swojemu stanowi dajemy równie prawa.
• Akceptujemy swoje stany psychiczne. Zarówno wszystkie razem, jak i każdy z osobna.
• „Dopuszczamy do głosu” każdy ze swoich stanów psychicznych.
• Pozwalamy świadomie działać każdemu stanowi psychicznemu i wywierać na nas wpływ. I to zarówno wtedy, kiedy któryś z nich przeważa, jak i wtedy, kiedy poszczególne stany współdziałają ze sobą w różnych możliwych kombinacjach.
• Szanujemy i akceptujemy wpływ każdego stanu na nas, wiedząc, że każdy z nich jest równie ważny. I, że w życiu będzie to dla nas bardzo pożyteczne, kiedy pozwolimy przejawiać się każdemu swojemu stanowi. Np. dzięki temu w różnych sytuacjach życiowych nie będziemy po prostu w czymś „przesadzać”, z powodu tego, że jakiś nasz stan za bardzo dominuje nad pozostałymi stanami.
• Wszystkie swoje stany traktujemy z powagą i z uznaniem za wkład i role, jakie odgrywają w naszej psychice.
• Itp.

Do tej listy zapewne można dodać jeszcze wiele sposobów, na jakie może się przejawiać Jaźń w naszym życiu.

Myślę, że teraz już powoli zaczyna się wyjaśniać to, dlaczego o Jaźni mówi się, że jest spojrzeniem z dwóch perspektyw jednocześnie, czyli że spojrzenie z dystansu jest sprzężone ze spojrzeniem z bardzo bliska.

Jaźń zatem jest bardzo tajemnicza i ciekawa.

Patrząc na mandalę charakterów, można powiedzieć, że Jaźń odpowiada sytuacji, kiedy nasza energia psychiczna może swobodnie przepływać po całym kwadracie Jaźni. Dzięki Jaźni również nie tracimy kontaktu z naszym stanem świadomości i możemy świadomie wpływać na pozostałe stany albo też świadomie pozwalamy, żeby inne stany wpływały na naszą świadomość, kiedy inne stany potrzebują się przejawiać i realizować w naszym życiu.

Jaźń pomaga nam bardzo w zrozumieniu siebie, naszej świadomości i nieświadomości, oraz pomaga nam coraz to bardziej akceptować siebie.

Jaźń pomaga nam też coraz lepiej poznawać swoje poszczególne stany psychiczne. Dzięki temu możemy bardziej zaakceptować każdy z nich z osobna i pogodzić się z tym, że mamy takie swoje (charakterystyczne dla siebie) stany psychiczne, a nie inne. Że dzięki takim stanom psychicznym, jakie mamy, jedne rzeczy będzie nam w życiu robić łatwiej niż innym ludziom, a w robieniu drugich rzeczy, inni ludzie będą od nas lepsi.

Dzięki coraz większej akceptacji swoich stanów psychicznych z kolei nie będziemy obwiniać się za to, że mamy takie stany psychiczne, a nie inne. Mamy po prostu takie swoje charakterystyczne stany, jakie mamy. W takiej sytuacji lepiej nauczyć się z nimi żyć i skutecznie je wykorzystywać, niż mieć pretensję do siebie, że nie mamy takich stanów psychicznych, które mają inni. Inni ludzie też mają jakieś swoje charakterystyczne stany, które są również bardzo specyficzne. Każdy ma, to co ma, i nie ma tego, czego nie ma. Każdy ma jedyną w swoim rodzaju osobowość, temperament czy charakter.

Dzięki Jaźni możemy też łatwiej akceptować krytykę innych. Krytykę np. tego typu, że nie jesteśmy tacy, jak wg nich powinniśmy być. Dzięki Jaźni będziemy mogli mieć to tego rodzaju krytyki większy dystans. Dzięki Jaźni bowiem będziemy wiedzieć, że nie możemy zmienić swojego charakteru, ot tak, wg czyjegoś widzimisię. I to nawet wtedy, kiedy ktoś będzie miał wobec nas dobre intencje i będzie przekonany, że to będzie dla nas dobre.

Z wielu rad innych ludzi więc dzięki Jaźni będziemy w stanie wybrać to, co pasuje do naszego charakteru, i nie będziemy robić tego, co nam nie pasuje. Jaźń też może nam pomóc w dawaniu rad i w pomaganiu innym, gdyż będziemy akceptować to, że nasze rady nie koniecznie muszą być dla kogoś dobre i pomocne. Ktoś inny więc może też być bardzo zadowolony z rady, która nam będzie się wydawała zupełnie dla niego nieprzydatna.

Jaźń daje nam świadomość ogromu naszej psychiki. Na początku możemy nawet być z tego niezadowoleni, gdyż wiele rzeczy przestaje być tak prostymi w ocenie i łatwymi do przewidzenia jak wcześniej. A nasz system wartości i światopogląd mogą stopniowo ulegać zmianom. Np.:
— możemy stać się bardziej otwarci,
— łatwiej nam będzie przyznać komuś rację,
— będziemy mniej pewni swoich opinii na różne tematy,
— częściej będziemy mieli wątpliwości,
— itp.

Możemy też częściej używać takich zwrotów jak:
— „nie wiem”,
— „muszę się nad tym zastanowić”,
— „o to ciekawe tego jeszcze nie słyszałem”,
— itp.

Początkowo to, że będziemy mniej wiedzieć i będziemy potrzebowali więcej myśleć, może nam się nie podobać. Z drugiej strony jednak otwiera się przed nami wielki świat naszej psychiki, po którym możemy podróżować, odkrywać w nim nowe rzeczy i miejsca oraz doznawać dzięki niemu coraz to nowych i niesamowitych wrażeń i przygód. Te wrażenia i przygody czasami mogą być przyjemne a czasami nieprzyjemne, zależnie od tego, co odkryjemy. Np.
— Przyjemne wtedy, kiedy odkryjemy w nas coś miłego i z czego możemy być dumni.
— A nieprzyjemne wtedy, kiedy odkryjemy w nas coś niemiłego i z czego dumni być nie możemy.

Jednakże w podróży poprzez naszą psychikę będziemy w miejscu pomiędzy tym co znamy, a tym co nie znamy. Kiedy to miejsce zaakceptujemy to okaże się, że jest ono bardzo ciekawe i fascynujące.

To, co napisałem, powyżej proszę traktować jako wstęp do Jaźni typu Woda. Mam zamiar i nadzieję napisać szersze opracowanie na temat Jaźni tego typu. Teraz jednak trudno mi powiedzieć, kiedy się to opracowanie ukaże, ponieważ jak na razie jestem jedynie wielkim pasjonatem teorii osobowości, a praca nad mandalą charakterów jest moim hobby.

Jacek Błach

Bibliografia: